دیدار مهسیفی
dmasifi289@yahoo.ca
ئهفسووس! نۆرههاتهسهر من گهردێک لهم نههامهتهیهمهزنهتان بۆ بگێڕمهوه. ئای، چهندهقهڵس دهبم کاتێک ئهورۆژهم بیر دێتهوه، چهندهدڵتهنگ دهبم ههر کهبیری لێ دهکهمهوه. بهڵام چیبکهم گهر منتهنێکی وا بێ دهسهڵات بم. ببینهئێستاکهچۆن لهکار کهوتووم و لهڵاڵ دیوارێکی رووخاوی میزڵێداکراو دا فڕێ دراوم. سهرم بووهبهبێژنگی گولله، بهڵام هێشتا ئهوهی لهههموو شتێکی تر ڵتر ئازارم دهدات بیرهاتنهوهو بیرکردنهوهیهلهم رۆژهی کهمن و تۆ بهزۆرهملێ بۆ ئهو کارهڕهوانهکراین. لهبیرمهکاتێک ڵێیهکانت خستبووهسهر ملم و بهههوراز و تولهرێیهک دا منت سهر دهخست کهههردووکمان یهکهم جارمان بوو ڵێیدا بچین! ئهوێ ناوچهیهکیچهڵهک و شاخاوی بوو، بهڵام لهگشت ئهو شوێنانهجوانتر و دهلال تر بوو کهڵێشتر بینیبوومن. کهسهر دهکهوتین تۆ ڵێیهکانت لهسهر ملم لهیهکتر دهئاڵان و دهتگوت لهجیاتی ئهو دیمهنهجوانانهی دهور و ڵشت تۆ لهتاریکایی دا شتێکی دیکهت دهبینی. بهڵی، شتێکی دیکهکهگهلێک کرێت و ناشیرین تر بێت له چارهی ئهو زابتهسمێل خوارهی کهتۆی بهزۆر و ستهم هێنابوو و بهر لهچهند رۆژێکیش زۆر زاڵمانهدارکاری کردبوویت کهگوتبووت: ناچم! بیرت دهڕۆیشت و ڵێیهکانت لهسهر گهردن و ملم لهیهکتر دهئاڵان و زۆر نهدهما کهمن و خۆت بخهیتهئهوههڵدێر و دۆڵهقووڵانهو ههردووکمان ڵێکهوهههڵروون بهههڵروون ببین. خۆزگهلهجیاتی ئهوهت کردبایهو خۆت و منت بهم شێوهیهنهجات بدابایه!
خۆزگه!
دهزانی تۆ تهنها و یهکهمین شوفێر نهبوویت کهمنت لێخوڕیبێت، بهر لهتۆ زۆرانی دیکهههبوون. بهڵام من تهنها تۆم لهڵێش چاوهو بهس. بهڵێ، تهنها تۆ! من تهنها بۆ تۆ لهشهوانی تهنیایم روندک دهبارێنم، کهچی چارهی یهکێک لهشوفێرهکانی دیکهلهخهیاڵم دا نهماون. ئهوانهی ڵێش نازانم لهتۆ چاکتر بوون یان قهدهریان وابوو کههیچ کارێکم ڵێ نهکهن لهبابهتهی کهتۆ ئهو رۆژهبهمنت کرد! ئهوان لهجیاتی مرۆڤ رۆژێک کارییان ئهوهبوو کهمیگهڵی مهڕ و بزن بهشان و باڵی من لهگوندهکانهوهبگوازنهوهبۆ شار، رۆژێکی تر مانگا و چێڵانم لێ باربکهن، دارم لێ ههڵدهن، بهردم ڵێ ههڵبگرن، یان رۆژێک ڵڕم بکهن لهخۆڵ!
بۆیهمن کاتێک لهگهڵ تۆ ئهو ههموو کۆمهڵهمرۆڤهجل و بهرگ رهنگاوڕهنگانهم بهسهر شانی خۆمهوهبینی دڵم خورڵهیهکی گهورهی کرد و ههستم کرد که قهدهرێکی رهش چاوهڕێی ئهوانیشه. چونکهدهمزانی ئهوهی لهڵشتی من بار کرابێت چارهیهکی باشی نهبووه. بۆ نموونه، مهڕهکهوڵ کراوه!
مانگایهلهخوێن گهوزێندراوه!
دارهلهت و ڵهت کراوه!
بهردهوورد و خاش کراوه!
بهڵی، دهترسام ئهو مرۆڤهجل وبهرگ رهنگاوڕهنگانهش بۆ ههمان مهبهست لهڵشتی من ههڵدرابن تاوهکو کهوڵ بکرێن، لهخوێن بگهوزێنرێن، لهت و ڵهت بکرێن، و وورد و خاش بکرێن. بهڵام ئهوهندهی دهمهێنا و دهمبرد نهمدهتوانی بهم خهیاڵانهم باوهربکهم و شتێکی ترسناکی لهم جۆرهبخهمهمێشکمهوه. بۆیهسهیری تۆم دهکرد و لهچاوهڕوانی و بێ ئارامیێکی شێتانهدا دهمهویست شتێک لهنێو چهوانی تۆوهبخوێنمهوه. بهڵام تۆ هیچت ڵێ نهدهگوتم و فرمێسک لهقولینچکی ههردوو چاوهکانت قهتیس مابوو و ههر نهدهکهوت. تۆ تهنها بهدڵیکی ڵڕهوهلایهکی قاچت ههڵدهکرد و نیشانی منت دهدا کهچۆن ڵهنما و بریندار ببوو بهدار و قامچی زابتهسمێڵ خوارهکه. بهڵام تۆ خۆت ڕۆیشتیت و تهنها منت لهگهڵ ئهو ئازارهدا بهجێهێشت. دهزانی من لهسهرهتاوهبۆ ئهوهنههێنرابوومهئێره. ئهوان کهمنیان هێنایهئێره بهئێمهیان گوتبوو خهم مهخۆن دهتانبهین بۆ ووڵاتێکی گهرمی ڵڕ لهخورما و لهسهرما و سۆڵی ئهم سوێدهڕزگارتان دهکهین. ئێمهبهم قسانهکهمێک ئارامی کهوتبووهدڵمانهوهڵاش ئهوهی خهریک بوو ووڵاتی خۆمان بهیهکجاری بهجێدههێشت.
بۆ زانیاریت، باڵیرهگهورهی منلهگهڵ هاتنی سهدهی بیستهمهوهلهشاری ماڵمۆ هاتبووهدونیاوه، لهماوهی ئهو سهد ساڵهدا وهچهو نهوهکانی بهههموو قوژبنێکی دونیا دا ڵهرش و بڵاو ببوونهوه. بهڵام باوهڕ ناکهم هیچیان وهک منیان بهسهر هاتبێت.
من وادهزانم دوێنێکهیهکهکۆمهڵهبازرگانێکی سمێڵ ڵان و بۆینباخ ڵان و شان و مل ڵان بهدیارمهوهوهستا بوون و ڵاشان لهگهڵ سی چل دانهی دیکهی وهک خۆم سواری گهمیێکی گهورهیان کردین و بهرهو ئهو ووڵاتهی خۆیانیان بردین کهگوایهگهرمهو ڵڕهلهخورمای شیرین.
ئهو کات وامدهزانی قهدهری من و ئهوانهی لهگهڵم بوون گهلێک لههی ئهوانهخۆشتر دهبێت کهلهماڵمۆ مابوونهوهیان فرۆشرابوون بهووڵاتی دیکه. لهژێر لێوهکانمهوهخهنی دهبووم و بهخۆمم دهگوت : خۆش بهخت خۆت ههم سهفهر دهکهیت، ههم تێر گهرما وخورمای شیرین دهبیت. ئای کهدهبهنگ و خۆش خهیاڵ بووم ئهو کات! نهمدهزانی ئهو سهفهرهی من بهسارد و سڕترین رووداو و تاڵترین بهسهرهات کۆتایی ڵێ دێت.
من ههرگیز دیمهنی ئهو سهربازهزاڵمانهم لهخهیاڵ دهرناچێت کهتۆیان بهبرینداری زینده بهچاڵ کرد. بیست ساڵ بهسهر ئهو رووداوهتێڵهڕیوه، کهچی من هێشتا لهگهڵ تارمایی ئهوان دا دهژیم. دهزانی ئێستاکهش من تارمایی ئهوان دهبینم کاتێک دێن لهڵهنای من میز بهدیوار دا دهکهن، گوو دهکهن و دهڕشێنهوه، یان بهزۆر مێر منداڵێک ڵهلکێش دهکهن و دهیانهوێت دهرڵێکهی ڵێ داکهنن. من ئهو کات لهئهوڵهڕی هێز و توانامهوههیچ شتێکم لهدهست نههات، ئێستاکهبهئهکسلی شکاو و دوو تایهی ڵهنچهر و لهشی ژهنگ گرتوو و چاوی ڵڕ لهگریانهوهچیم ڵێ دهکرێت؟
من ئێستاکهلهڵهنای ئهو دیوارهمیز ڵێ داکراوهدا لهههر جوولهیهکی دهور و ڵشتم بهگومانم، بهگومانم لهههموو ئهو مرۆڤانهی لهم خاکهوێرانهیهدا دێن و دهچن.
باش لهبیرمهئهو نیوهشهوهی دانیشتیتهسهر ملم و قاچی دارکاری کراوی خۆتت نیشاندام، و ئارهقهت کردبوو کاتێک دهتهویست وهگڕم بخهیت. تۆ کهسێکی شێواو دیار بوویت و دهتزانی و نهتدهزانی کهمن و تۆ بهرهوهکوێ دهبهن. بهڵام ههر دهتهویست دیسان بهروویان دا بڵێیت : ناچم و ناچم و ناچم!
بۆیهکه بهنێو ئهو شاخانهدا منت سهر دهخست، من گوێم لهئاخ و ئۆفت بوو لهدهست ئهم قهدهرهی تووشی هاتبوویت. خۆت لهمن مهزڵووم تر دهزانی و دهتگووت: منیش وهک تۆ بێ دهسهڵاتم بهڵام بهڵێن بێت ئهوهیان ههرگیز بۆ نهکهم. من و تۆ له تولهرێیهکهدا خرابووینهنێوان جێبێکی وازی رووسی و ئیفایێکی رهنگ بۆزی ڵڕ لهسهرباز و جاشی شهروال لهڵێی بێشهرم. من یهکهم جار وامدهزانی ئهوهتهنها من و تۆین کهوهک دوو بهندی بێچاره بهتولهرێیهک دا دهمانبهنکهبۆنی مهترسیێکی گهورهی لێ دههات، وهک لهڵستهڵستی نێوان سهربازهکان و چاو شۆڕی و مل شۆڕی جاشهکانهوهدیار بوو. بهڵام کهدواتر بینیم کاروان کاروان لۆری وهک من لهسهر رێگا قیرتاوهکان بهدوای یهکتر دا وهستاون، ئینجا زانیم کهکارهسات سهد بار و ههزار بار و ملیۆن بار لهم رووداوهگهورهتر کهلهگوندهکهدا من و شوفێرهکهم ههترهش چوو بهچاوی خۆمان بینیمان.
من تهنیا لهچاوی خۆمهوهئهوهتان بۆ دهگێرمهوه، سهیرکهئێستا چۆن لهڵهنا ئهو دیوارهبهمیزهوهبێکهس بێکهس فڕی دراوم. چۆن لهجیاتی شوفێرهکهم دهمم لێ ڕوواوهو گهردێک لهم نههامهتیهگهورهیهتان بۆ دهگێرمهوه.
شوفێرهبهستهزمانهکهم وهک من یهکهم جاری بوو هاتبێتهئهو ناوچهشاخاوییه، بهڵام ئهو ههرگیز وهک من بهسهرسامی تهماشای ئهملاو و ئهولای نهدهکرد و نهیدهتوانی لهڵشت تاریکایی شهوه زهنگ دا شتێکی دیکهببینێت. ههستم دهکرد کهئهو دڵی لهئهوه زۆرڵڕترهکهشتێکی دیکهبهدهر لهرووی گرژ و مۆنی ئهو زابتهسمێڵ خوارهببینێت کهئهوی زۆر زاڵمانهدارکاری کرد بوو کاتێک گوتبووی: ناچم!
گهیشتینهگوندێکی قهد ڵاڵی چیا و وهستاین، خانووهکان لهبهرد دروست کرابوون و ژمارهیان بهڵهنجهی دهست دهژمێردرا. ئێمهکهگهیشتین گوندهکهو خهڵکهکهی لهشیرینی خهو دابوون. زابتهسمێڵ خوارهکهسهرباز و جاشهکانی دابهزاندن و بهتووڕهیی هاواری لهسهر کردن و گوندهکهی بهئاگا هێنا.
"ئهو حهیوانانهلهبهر دهرگای مزگهوت کۆ بکهنهوه!" ڵێی گووتن.
من لهرووی شوفێرهکهم ئازار و ئاهیێکی سهیرم بهدی کرد بهڵام هیچ ڵرسیارێکم نهکرد کاتێک خۆم بینیم سهرباز و جاشهکان وهک گورگی هار بهر بوونهگیانی ئهم چهند خانووهی کهبهڵهنجهی دهست دهژمێردران. من لهشوێنی خۆم دهلهرزیم و ڵێشبینی کارهساتێکم دهکرد کهزووتر هات، کاتێک بینیم ئهو دڕندانهحهیوان لهبهر دهرگای مزگهوت کۆ ناکهنهوه. بهڵکو ئهوانهی دهیانهێنان بریتی بوون له:
مهلۆتکهی گرینۆکی ناو بێشکه.
منداڵی ساوای ههترهش چوو.
مێر منداڵی زراو ڕژاو.
کچ و کوڕی ههرزهکاری چاو بهخهون.
کیژی ڵاکیزهی بهژن زراڤ.
کوڕی برۆ رهش و تووڕه.
ژنی ماندووی جل و بهرگ رهنگاوڕهنگ.
ڵیاوی دهرڵێ سڵی دڵ ڵڕ.
شوفێرهکهم لهزمانی جاشهکان و ئهو خهڵکهدهگهیشت کهلهبهر دهرگای مزگهوتی گوند بهزۆر کۆکرابوونهوه، ههروهها ئهو زمانی سهربازهکانیشی دهزانی.
سهربازهکان لهسهر فهرمانی زابتهسمێڵ خوارهکهلهدهورو ڵشتی خهڵکهکهببوون بهبازنهیهکی گهوره. جاشهکانیش وهک سهگی هاڕ بۆ تاڵان کردنی خانووهکان ڕهوانهکرابوون بهر لهوهی تهخت بکرێن. من بهبیستنی گریهی زارۆکان، بهبینینی فرمێسکی سهر گۆنای ئهو کیژهجوانانهی کهچاوانیان لهژێر شهوقی چاوهکانی من دهبریسکانهوه، بهبۆن کردنی ئارهقهی سهر سنگی ئهو ڵیاوهدهرڵێ سڵیانهی کهبۆنی دوکهڵی ماڵ و رهز و باغهسووتاوهکانیان کاسی کردبوون، لهنێو شهو زهنگی ئهو زوڵمهگهورهیهدا دڵی ئاسنم کهمێکی مابوو ببێت بهئاو. من تا ئێستاکهش ههر بیر دهکهمهوهو بیر دهکهمهوه، ههرگیز ناتوانم باوهڕ بکهم کهچۆن سهرباز و جاشهکان بهفهرمانی زابتهسمێڵ خوارهکهئهو تاوانهیان ئهنجام دا. چۆن ئهو خهڵکهرهنگاوڕهنگهیان بهحهیوان ناوبرد و لهڵشتهملی منیان ههڵدان. دهزانی ئهم کردهوهیهلهچاو تروکانێکدا ئهنجام درا. بهبڕوای من کهمتر بوو لهسهعاتێک. من بهدڵی ئاسنمهوهکاتێک ڵشتمان لهگوندهسووتاوهکهکرد، ههر بیرم لهدڵڕهقی سهرباز و جاشهکان دهکردهوهدهمگووت ئهگهر ئهوانهیهک زهرهسۆزییان ههبووایهدهبوو بهههزاران ساڵ دابنیشن و بیر بکهنهوهبهر لهوهی تاوانێکی وا ئهنجام بدهن بهرامبهر ئهو خهڵکهی کهڵێیهکانیان لهسهر ڵشتی من نهرم نهرم بوو، بهدهنیان گهلێک گهرمتر و بهسۆزتر لهههموو ئهو شتانهی کهڵێشتر لهشانی من بار کرابوون. من ئهو رۆژهنهمدهزانی بهسوارکردنی ئهو ئادهمیانهلهشانی ئاسنینی من ئایا شهرهفێکی گهورهم ڵێدراوهیان سهرشۆڕیێکی گهوره. بهڵام ڵاش ئهوهندهساڵهو بیرکردنهوهلهم رۆژهی کهناو لهشی من کرابوو بهگۆمی خوێن و مهلۆتکهو ساوا و منداڵ و گهنج و ڵیر تێیدا نوزهو ناڵهیان دههات، لهڵڕ رۆژێکیان بهقسههاتم تهنها بۆ ئهوهی گهردێک لهکارهساتهگهورهیهتان بۆ بگێرمهوه. دهزانی من ڵاش ئهو ههموو قسهیههێشتا باوهڕ ناکهم کهچۆن ئهو مرۆڤهی کهوا خالقی منیشهدهتوانێت بهم جۆرهدڕندهش بێت و تاوانی وا گهورهئهنجام بدات.
بهر لهوهی بۆ یهکهم جار ئهم ههموو خوێنهبهسهر ڵشتمهوهببینم، بهههمان رێگاوهلهگهڵ شوفێرهکهم دهگهڕاینهوه. من ئهمجارهههستم دهکرد کهوا بارێکم لێ بار کراوهکهلهههموو ئهوانهی ڵێشووترم گهرمتر و سهرسامتره. بۆیهمنیش ئهوهندهی شوفێرهکهم ڵهست و نیگهران بووم. دوو سهعات بهسهر چوو تا لهنێو شاخهکاندا دابهزین و کهوتینهسهر ئهو رێگا قیرتاوهی کهکاروان کاروان لۆری وهک من ڵڕاو ڵڕ لهخهڵکی جل و بهرگ رهنگاوڕهنگ بهدوای یهکتر ریز کرابوون، دهتگوت بۆ گهشتێک ئامادهکراوین کهدوورترین و ترسناکترینیانه.
من تهنیا دهمتوانی ناو دڵی شوفێرهکهی خۆم بخوێنمهوهکهچهندهڵهرێشان و دڵ سووتاو بوو بۆ ئهو ههموو خهڵکه، بهڵام نهمدهزانی لهنێو شوفێری ههموو لۆرییهکان ئهوهی من لهههموویان دڵ ناسکتر و بهجهرگتره. بهتایبهتی کاتێک ههر شوفێرێک لۆرییهکهی خۆی لهڵاڵ شوفهڵێك ڕادهگرت و بارهکهی خۆی بهتاڵ دهکرد و دهرۆیشت، من لهچاوهماندووهکانی شوفێرهکهی خۆم شتێکی دیکهم دهخوێندهوهکهگهلێک جهسوور تر و سهرفراز تر بوو لهمل شۆڕی و بێ شههامهتی ئهوان.
لهبیرمهئهو کاتهی گهیشتینهئهو شوێنهتازهخۆر بهڕووی سوورهوهدهیهویست گهزییهخهنهییهکانی خۆی نیشان بدات. من لهژێر ئهو گهزییهسوورانهی خۆر و لایتهکانی چاوم یهک دوو لهدهستهخوشکهکانی خۆمم ناسینهوه، ئهوانهیکهلهنێو گهمییهکهدا لهگهڵم دابوون کهئێمهیان هێنایهئهو ووڵاتهمهرگهساته. من نهمتوانی قسهلهگهڵ هیچیان بکهم چونکهشوفێرهکانی لهسهر ملی ئهوان دانیشتبوون زۆر موچ و مۆڕ دیاربوون و لهگهڕانهوهیان زۆر بهخێرایی بهتهنیشت ئێمهوهڕهت بوون. چاوم لێ بوو شوفێرهکهم بهدوای ههریهکهیان تفێکی ڕهوانهدهکرد و لهبهر خۆیهوهدهیگوت: ههی بێ شهڕهفینه!
ئێمهدوا لۆری کاروانهکهبووین، بهڵام کهنۆرهمان هات دڵی من و شوفێرهکهم وهک ئاشێکی شکاو دهنگی دههات. شوفێرهکهم ههزار جار لهخۆم ڵهرۆشتر دهبینی، کهچی تروسکایێکم لهچاوانی دهبینی کهمنی سهرسام دهکرد. ئێستاکهش ڵاش تێڵهڕ بوونی بیست ساڵ بهسهر ئهو ساته، من ههر کاتێک ئهو تروسکاییهی ناو چاوانی شوفێرهکهم بیر دهکهوێتهوهحهز بهجوولهدهکهم و دهمهوێت لهڵاڵ ئهم دیوارهمیز ڵێداکراوه دا ههڵبستمهسهر ڵێ وبرۆم.
ئهو کاتهی ئهو تروسکاییهم لهناو چاوانی شوفێرهکهم دهبینی، زابتهسمێڵ خوارهکهخۆی ئامادهدهکرد و بهرامبهر ئێمهدههات تا وهکو تاڵترین فهرمانمان ڵێ بدات. شوفێرهکهم زۆر بهووردی سهیری نزیک بوونهوهی زابتهسمێڵ خوارهکهی دهکرد. ههر کهنزیک بووهوهبهردهممان شوفێرهکهم لهناکاو منی ڕاتهکاند و بهخێرایی بهرهو ڵێشهوهچوو. من زابتهسمێڵ خوارهکهم لهژێر ڵێیهکانی خۆم دیت و ئهوهندهی هێزم تێدا بوو سهری کهوتم و فلیقاندمهوه. من یهکهم جارم بوو کاری وا خوێناوی بکهم، بهدرێژایی تهمهنم بنیادهمێکم ئازار نهدابوو، کهسێکم لهژێر ڵێیهکانم ڵان نهکردبووهو. کهچیبهفلیقاندنهوهی زابتهسمێڵ خوارهکه، ههستم بهسهر بهرزیێک دهکرد له چاو دهستهخوشکهکانم. شوفێرهکهم ههر کهئهو کارهمهردانهیهی بهمن ئهنجام دا، یهکسهر بهخێرایی منی بهرهو ڵاش گهڕاندهوهو ڕێگا قیرتاوهکهی خستهبهردهمم بۆ ههڵاتن. ههردووکمان ڵێکهوهئهوهندهی هێزمان تێدابوو ڕاماندهکرد و لهشوێنهکهدوور دهکهوتینهوه. بهڵام لهچوار دهورمان دهستڕێژ و گولله باران بوو. لهگهڵ ئهوهشدا شوفێرهکهم دهستی لهسهر ملم بوو و ههر منی تهکان دهدا تا خێرا تر برۆم.
ئهفسووس، لهشی ههردووکمان ببوو بهبێژنک و نهمانتوانی بستێک زیاتر رێ بکهین. کههاتن یهکهم شت شوفێرهکهیان لهسهر ملم دابهزاند و برینهکانی ئهویان دایهبهر زهبری شهق و تفهنگهکانی دهستیان. ڵاشان چاوم لێ بوو کهچۆن وهک شتێکی هیچ خستیانهبهر نووکی شۆفهڵێک تا بهرهو گۆڕهگهورهکهڕایبماڵێت.
من لهڵاڵ ئهو دیوارهمیز ڵێداکراوهدا بهدڵی ئاسنمهوهوا چاوهکانم ڵڕن لهروندک و ئهسرین، تکاتان لێ دهکهم بمبورن ئهگهر چیتر نهتوانم دیمهنهکانی تری ئهو گهشتهشوومهی خۆمتان بۆ بگێڕمهوه!
تکاتان لێ دهکهم بمبورن!
| 
